In winkels, na een ontmoeting op straat of in de bus, na het werk, bij het loslaten van een klas op school: op donderdagmiddag of vrijdag is “Shabbat Shalom” de vaste afscheidsgroet. Een vredige shabbat!
Als je het fenomeen ‘shabbat’ vanuit het vrouwelijke perspectief observeert, kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat ook aan deze vrede een bepaalde mate van strijd voorafgaat. In Israël breng je je huis tiptop in orde, haal je boodschappen in huis, maak je eten klaar voor de feestelijke avondmaaltijd en de hele volgende dag. Je kinderen schoon en keurig gekleed zien te krijgen om met Abba naar de synagoge te gaan, of met Iema de zegening over de kaarsen uit te spreken vóór de eerste drie sterren aan de hemel verschijnen… De vrouw is het, die elke week de voorwaarden schept om de Shabbat te kunnen houden! Terecht wordt zij wekelijks aan de Shabbatstafel geëerd en gezegend door haar man met de woorden uit Spreuken 31:10-31.
De door haar met zorg gedekte shabbatstafel, met mooi serviesgoed op een wit tafellaken; met twee gevlochten broden, de beker zoete rode wijn en de twee kaarsen, staat symbool voor een altaar. In de tempeldienst was het altaar naast de plaats van verzoening ook de plaats waar geofferd werd en het volk mocht delen in de overvloed.
Een altaar in Egypte
Daar zaten we, als gast aan een rijk gedekte shabbatstafel met gerechten uit verschillende Midden-Oosterse tradities; heerlijk gekruide balletjes gehakt, kippenpootjes in een rode pittige saus, rijst op zijn Arabisch gebakken met fijne vermicelli, een keur aan salades, gepofte zoete aardappels en alles met evenveel liefde klaargemaakt! Minstens zo kleurrijk was het gezelschap aan tafel; naast onze Nederlandse vriendin, die al jaren als verpleegkundige is uitgezonden, een jonge Egyptische tandarts en een koptisch-egyptische lerares Arabisch. Tenslotte een in Frankrijk geboren joodse vrouw, die in New York haar Messias leerde kennen en door haar inmiddels overleden echtgenoot Mohammed, bij haar familie in Caïro terechtgekomen was. We spraken samen de vertrouwde zegeningen uit in het Hebreeuws en zongen uit volle borst het ‘Shabbat Shalom’ en ‘Oseh shalom bimromav’. De maaltijd werd afgesloten met het gebed voor de Staat Israël en het gebed voor de vrede.
‘Op die dag zal er midden in Egypte een altaar voor de Eeuwige staan…’ lezen we in Jesaja 19:19, als opmaat voor de belofte dat, als Israël zich als derde zal voegen bij Egypte en Assyrië, het zal zijn: Tot zegen voor de hele wereld.
Deze column verscheen in Maandblad Reveil en werd geschreven door Ron en Nelleke die werkzaam zijn als veldleiding in Jeruzalem.
