Eind januari begon het spannende avontuur. Na een lange tijd van voorbereiding kwamen we met 21 deelnemers uit vier verschillende landen bijeen voor een ontmoetingsconferentie. De weg ernaar toe kende de nodige hobbels en hindernissen. Meerdere keren moest de bijeenkomst worden uitgesteld of verplaatst. Het was de moeite meer dan waard. De conferentie bracht mensen bijeen die elkaar normaalgesproken niet kunnen ontmoeten maar daar sterk naar uitkeken. Verrassend snel ontstond het eerste contact tussen de deelnemers. Verrassend openhartig waren de gesprekken en de verhalen die werden gedeeld.
Jubileum
Deze ontmoetingsconferentie was uitvloeisel van het 50-jarig bestaan van de NEM, dat we in 2013 vierden. Tijdens het jubileumjaar collecteerden we voor dit bijzondere project: een conferentie waaraan een aantal NEM-werkers uit de verschillende landen sámen met een aantal vrienden en partners zouden deelnemen. De NEM is uniek omdat we een uitgebreid netwerk hebben met contacten aan de Joodse en aan de Arabische kant. Wat mooi zou het zijn om een aantal mensen uit dat netwerk met elkaar in contact te brengen.
Dat is niet vanzelfsprekend. Terwijl NEM-werkers contact kunnen hebben met beide groepen, is het voor deze groepen moeilijk om rechtstreeks en persoonlijk contact met elkaar op te bouwen. De moeizame politieke relaties tussen de verschillende landen staan dat in de weg. Vrijuit reizen naar een van de andere landen van de regio is er niet bij. Dergelijke contacten worden door de maatschappij vaak onacceptabel gevonden. Iemand die toch die kant opgaat moet tegen de stroom oproeien. Dan komen weer andere obstakels om de hoek kijken, zoals culturele en religieuze verschillen, onbegrip en vooroordelen. Genoeg hindernissen om iemand te ontmoedigen. De NEM gelooft echter in de kracht van ontmoeting. Onze inspiratie daarvoor ligt onder meer in de woorden van Jesaja 19 waar een toekomstvisioen wordt geschilderd van Israël en de omringende volken die elkaar erkennen, samen de Heer dienen, en zo tot zegen zijn van de wereld.
Een Egyptische christen gaf de aanzet tot de conferentie door haar verlangen te delen: ‘Ik ben van het Joodse volk gaan houden; ik zou zo graag Joden willen ontmoeten om hen te zegenen.’ Dit zagen we als een concrete aanwijzing om de ontmoeting mogelijk te maken. Niet alleen voor Joodse en Arabische deelnemers zou dat een bijzondere ervaring zijn. De relatie tussen NEM-werkers en hun vrienden of partners zou door zo’n ontmoeting verrijkt kunnen worden, zo meenden we.
Ontmoeting
Hoe geef je zo’n ontmoeting vorm? De conferentie duurde drie volle dagen. Dat was lang genoeg voor een intense ontmoeting, voor kennismaking en het eerste contact. De tijd was uiteraard te beperkt om thema´s uit te diepen en gevoelige kwesties te bespreken. Om die reden waren de verwachtingen vooraf niet te hoog gesteld. We kwamen bijeen om het eerste contact te leggen en te zoeken naar verbinding. Tijdens een van de kennismakingsrondjes koos iedereen een woord om zijn of haar verwachtingen te typeren. We luisterden met aandacht toen we een voor een die woorden uitspraken: vertrouwen, eenheid, hoop, vooroordelen overwinnen.
Zo ontstond een programma met het spel Kaarten op Tafel, momenten van gebed en bezinning, bijbelstudie, bibliodrama en landenpresentaties. We bezochten de verdeelde hoofdstad van Cyprus en maakten een kerkdienst mee in een nabijgelegen stadje.
De ontmoeting was intensief! Na een dag leek het alsof we al dagen bijeen waren. Allerlei vragen kwamen op tafel (wat is het Arabische of Hebreeuwse woord voor …, wat eten jullie, hoe ben je tot geloof gekomen), de situatie in de verschillende landen werd vergeleken (wat denken mensen uit jouw land over ons, hoe zijn Israëlische mannen, enz.), we benoemden onze angsten en onze hoop. Een hoogtepunt was het moment dat we onze verschillende landen aan elkaar presenteerden. In alle landen zijn problemen en spanningen. Denk aan de invloed van extremistische groepen, vluchtelingenstromen en een kerk in de marge. In alle landen zijn ook tekenen van hoop. Die hoop kwam het sterkst naar voren in de persoonlijke levensverhalen van de deelnemers, die vanuit hun geloof de keuze hebben gemaakt om zich in te zetten voor Gods Koninkrijk en zich niet mee te laten sleuren in tegenstellingen en vijanddenken. Een deelnemer uit Jordanië riep meerdere keren uit: ‘Ik ben niet geïnteresseerd in bruggen, ik wil dat alle grenzen tussen ons verdwijnen zodat we samen kunnen leven.’
Knipoog
De conferentie vond plaats op Cyprus. Dat had voor- en nadelen. De reis was lang en ingewikkeld; sommigen moesten visa regelen. Het grote voordeel van een bijeenkomst op Cyprus was dat iedereen ervoor echt op reis moest gaan en er geen mogelijkheid was om tussentijds uit te stappen. Zo’n reis veronderstelt de keuze voor ontmoeting.
De ontmoeting tussen deze 21 deelnemers was een avontuur. De reis gaat verder. We hopen en bidden dat dit het begin zal zijn van iets nieuws. In de woorden van een deelnemer uit Jeruzalem zag ik daar al iets van. Ze zei: ‘Ik wil jullie uitnodigen om naar mij te komen. En ik zeg niet: naar mijn stad Jeruzalem, maar naar onze stad Jeruzalem.’
Na afloop kwam iemand naar me toe en zei: ‘Gijs en Diny Lammerts van Bueren zouden deze ontmoeting prachtig hebben gevonden. En ik denk dat Herman en Annie Goudswaard elkaar in de hemel een knipoog hebben gegeven!’
