De Baanbrekers in Israël maken vanalles mee. We kijken deze keer mee met Tineke en Jan en wandelen naar de markt, hun werkplek en… door de straat van Netanyahu.
Tineke: Zoals in onze vorige blog al geschreven zullen we iets meer over onze werkplekken vertellen en hoe onze dag er dan uitziet. Ik, Tineke, zal de spits afbijten. Samen met Janny werk ik in het Hadassa ziekenhuis. Om daar te komen nemen we rond 7.45 uur een bus, die met 7 begint. Stappen dan over op bus 19. We doen er een klein uur over. Elke dag lopen we dan ook door de straat waar president Netanyahu zijn residentie heeft.
Ik werk op de afdeling dagbehandeling oncologie. Mensen komen daar voor controle en hun chemokuren. Het is een af en aankomen van mensen. De afdeling is verdeeld in subafdelingen. Ze hebben ieder een kleur. De kleur staat voor het deel van het lichaam waar de ziekte zit. Mijn werkzaamheden liggen vooral op het gebied van schoonmaken, aanvullen van benodigdheden voor de behandeling, het ophalen en brengen van de chemokuren naar de betreffende subafdeling, de linnenkamer bijhouden en het uitdelen van maaltijden.
Afgelopen donderdag werd ik verrast toen er een man met een gitaar de afdeling opkwam. Het blijkt de man van “music pastorale care” te zijn. Hij komt wekelijks op de afdeling en speelt voor de mensen die hun kuur toegediend krijgen. Als hij speelt kunnen mensen even vergeten en herinnerd worden aan betere dingen. Er gaat een helende en krachtige werking van uit. Het is bijzonder om zo’n man te ontmoeten, die zijn talent belangeloos inzet voor mensen in moeilijke tijden in hun leven.
Ook gaat op de afdeling een tot twee keer per week, een mevrouw de mensen langs met allerlei lekkernijen, limonades, chips enz. Deze vrouw doet dit al vele jaren. Mijn collega vertelde mij haar verhaal, dat zij jarenlang kinderloos was geweest. Tot ze Gods stem hoorde die zei dat zede toch een kind zou krijgen. Toen heeft zij beloofd dat als dit zou gebeuren, zij deze taak op zich zou gaan nemen. Zo gezegd, zo gedaan. Trouw is zij aan haar belofte. Zo heb ik leuk contact met de medewerkers en ontmoet bijzondere mensen op een afdeling, die confronterend is.
Oh ja ondertussen heb ik toch al wat woordjes Ivriet geleerd. Het is jammer dat dit onvoldoende is om een gesprek te voeren. Ik zal het nu nog vooral moeten hebben van het Engels en mijn non-verbale mogelijkheden.
Na de werkweek, van vier dagen :), zijn wij vrijdag, zaterdag en zondag vrij. Een deel van dit lange weekend gaan we op pad om zo meer van het land te zien en te leren. Een deel is ook rustdag en bezoeken wij een dienst in een synagoge of kerk.
Vrijdagmorgen zijn we naar de bekende Makhane Yehuda markt gegaan. Een bezoek aan deze markt mag haast niet ontbreken, zeker als je in de buurt van de Jaffastraat bent. Deze markt is bijna 90 jaar geleden is opgezet en is ook nu nog deels niet overdekt en heeft de vorm van een soek. Op vrijdagmorgen is het een drukte van belang omdat veel mensen inkopen doen voor de sjabbat. De smalle staatjes zijn links en rechts gevuld met de uitstalling van groenten, fruit, vis, brood en gebak. We komen allerlei soorten mensen tegen, jong en oud, Joden en Arabieren. Ook wij halen er onze groeten en fruit en genieten van de mensen waar we tussendoor lopen.
Na een lunch in een van de vele restaurantjes in de Jaffastraat, gaan we naar de Oude Stad. Voor de geplande wandeling op de muur zij we helaas te laat. Op vrijdag gaat deze om 14.00 uur dicht in verband met de Sjabbat. We besluiten via de Armeense en de Joodse wijk naar de Klaagmuur te gaan. Bij de Klaagmuur is het nog vrij rustig. De Sjabbat begint als het donker wordt en nu in december is dat ongeveer 16.15 uur. Wij zien al wel enkele Joden naar de muur gaan voor het opzeggen van hun gebeden. Ik (Janny) sta op het voorplein voor het hek dat een afscheiding vormt van het plein waar gebeden wordt en denk aan tot Wie gebeden wordt.
Op zaterdagmorgen bezoeken wij een Messias belijdende gemeente. In deze synagoge kunnen wij de dienst meelezen in het Hebreeuws/Engels lied en leesboek. De preek wordt samengevat vertaald in het Engels. Bijzonder was de ervaring dat de Torahrol uit de Ark wordt gehaald en deze door de synagoge wordt gedragen.
De zondag wordt anders ingevuld dan we eerst hadden gedacht. Er is een vraag gekomen vanuit stichting Hineni om te helpen pakketten in te pakken voor mensen die getroffen zijn door de bosbranden die in november in de buurt van Haifa hebben gewoed. Hineni is gericht op sociale zorg, geestelijke en praktische hulp. Zij doet dit onder andere door het restaurant (gaarkeuken), hulp aan overlevenden van terreur, behandelingen voor herstel en verlichting van pijn en stress, organiseert speciale evenementen voor minderbedeelden en overlevende van terreur. Tijdens de maaltijd waarbij we mee-eten van wat de bezoekers vandaag krijgen, komt de directeur, Benjamin bij ons zitten en vertelt over Hineni en dat hij ook als doel heeft een brug te slaan tussen onder andere Christenen en Joden. Daarom organiseert hij bijeenkomsten voor Christenen en biedt daarbij de gelegenheid om Israël van binnenuit mee maken om meer inzicht te krijgen over het Joodse volk en haar tradities en de voortdurende strijd om te overleven. Wat ons bijzonder raakt is het persoonlijke verhaal van deze man. Hoe hij na de tweede wereldoorlog als joods jongetje werd behandeld op school, hoe hij staande is gebleven, heeft gestreden en later Aliya gemaakt heeft naar het land van zijn voorvaderen. Hij zet zich nu geheel in voor dit prachtige werk dat Hineni doet.
Wij maken deze dag pakketten klaar voor het Chanoeka feest. In het pakket zit een kaarsenstandaard, kaarsen, lucifers, een boekje met psalmen en een boekje waarin de gebeden voor Chanoeka staan. Hiernaast ontvangen de mensen ook een boek (in het Hebreeuws) van Rebbetzin Esther Jungreis ‘Life is a Test’. Deze dame is al veel mensen tot bemoediging en zegen geweest door haar ervaringen van overleving van de Holocaust te delen. Zoetigheid hoort ook bij het Chanoekafeest en zit er nu een lekkere cake in het pakket. 21 en 22 december worden de pakketten uitgereikt aan de bevolking die te lijden hebben gehad van de bosbranden. Mensen die niet lekker in hun eigen huis het lichtfeest kunnen vieren. Moe maar voldaan lopen we aan het einde van de middag naar ons appartement.
Jan: Ook ik mag iets vertellen over de ervaringen op het werk. Zoals al eerder aangegeven werk ik bij Shevet Achim (www.shevet.org). De organisatie Shevet regelt dat kinderen, uit het Midden-Oosten, met hartafwijkingen in Israël geopereerd kunnen worden. Op dit moment gaat het heel specifiek om kinderen uit Gaza en Irak (Koerdistan). Wat Shevet doet is het regelen dat de kinderen met een begeleider (ouder of grootouder) naar het ziekenhuis in Jaffa kunnen komen. Daar moet veel voor geregeld worden en er is veel geld voor nodig. Voor dat een kind uit bijvoorbeeld Koerdistan kan komen moeten alle documenten in orde zijn, verklaring van een arts, visum, ticket etc. De kinderen en begeleider uit Koerdistan worden tijdelijk bij Shevet gehuisvest, voor en na de opname in het ziekenhuis. De organisatie werkt met vrijwilligers, die voor 1-5 jaar beschikbaar zijn, uit diverse landen. De kosten bestaan vooral uit vervoer, verblijf (toch al gauw 3 maanden) en natuurlijk de operatie. Het gaat al gauw om 10.000 euro per kind. Dit wordt allemaal betaald uit giften. Dat is iedere keer weer spannend, maar hoe bijzonder er wordt altijd in voorzien. De kinderen uit Gaza gaan rechtstreeks naar het ziekenhuis in Jaffa, dat is niet meer dan een uur rijden.
Mijn rol in deze korte periode is om allerlei hand- en spandiensten te verrichten. In eerste instantie het vervoer van en naar het ziekenhuis en eventueel naar vliegveld of grens, maar ook allerlei andere werkzaamheden. Mijn dag begint om 8 uur, na een half uur lopen vanaf ons appartement langs de oude stad. We beginnen met koffie, dat is altijd lekker. Daarna is er een meeting, met zingen Bijbelstudie en bidden. Daarna beginnen de werkzaamheden. Vaak vertrek ik met 2 andere collega’s dan naar Jaffa, zo’n 60 km van Jeruzalem. Dat kost een uur, tenminste als het verkeer meezit. Rondom Jeruzalem zijn niet alleen bergen, maar is ook veel verkeer. Wel leuk om daar te rijden. Omdat geld schaars is bij de organisatie, zijn de auto en 2 busjes oud. Met 1 van de busjes stond dan ook iemand met pech langs de kant. Best vervelend, zeker als je met mensen onderweg bent voor een controle. Wij konden gelukkig een ander busje brengen, maar dan is er nog steeds een busje met problemen. Dat bleek, want wij moesten gebruik maken van de wegenwacht. Anders dan bij ons, maar wel snel. Particulieren, met wat gereedschap en de meest voorkomende benodigdheden in de kofferbak zijn snel bij je. Wij konden helaas niet geholpen worden en werden opgehaald met de autoambulance. Resultaat was een nieuwe motor en radiateur en een nieuwe ervaring rijker.
De NEM heeft in Israël ook contact met de stichting ELAH. Dat is een organisatie die Nederlandse Holocaustoverlevenden, die naar Israël zijn verhuisd, begeleidt en ondersteunt. Holocaustoverlevenden zij mensen die op grond van hun Joods-zijn in de 2e wereldoorlog bloot stonden aan systematische vervolging, op veel verschillende manieren. Het zijn mensen die als jongvolwassene of als kind van alles hebben meegemaakt. Er zijn ook mensen die als baby tijdens de vervolging zijn afgestaan of geadopteerd. Overeenkomst is dat allen te maken hadden met grote verliezen in de families. Na de oorlog was het moeilijk voor hen in Nederland, maar ook in Israël. Wij mochten een aantal van hen bezoeken. Janny mocht op bezoek bij een mevrouw die als jongvolwassene de oorlog heeft meegemaakt. Zij heeft over van alles en nog wat gesproken. Het is voor haar prettig om in het Nederlands en gesprek te kunnen voeren.
Tineke en Jan mochten op bezoek bij een echtpaar. Hij, 96 jaar en nog helder van geest. Heeft tijdens zijn schoolleeftijd in Den Haag gewoond. Mooi om met hem bekende straten en plekjes te bespreken. Hij vertelde alles over wat hij heeft meegemaakt, op zijn onderduikadres en voor en na de oorlog. Zijn vrouw heeft als jonge vrouw een tijd in Auschwitz doorgebracht. Oorspronkelijk is zij afkomstig uit Polen, maar spreekt ook Nederlands, omdat zij na de oorlog een aantal jaren in Nederland heeft doorgebracht. Zij ging met een Nederlandse die daar ook verbleef mee. Waar moet je heen als je niemand meer hebt. Beide bezoeken waren zeer bijzonder. Er is dan ook een nieuwe afspraak gemaakt. Zo werd het ook deze week weer snel weekend. In Nederland kom je tijd te kort, met een weekend van 2 dagen. Hier red je het ook niet met 3 dagen. Vrijdag, zaterdag en zondag.
Vrijdag is voor de Moslims een bijzondere dag, al merk ja daar niet zo veel van. Vrijdagmiddag is de voorbereiding op de Sjabbat, dat merk je bij de Joodse gemeenschap. Het is een gehaast om voor zonsondergang alles klaar te hebben en ook naar de Klaagmuur of synagoge te kunnen. Het is een feest voor hen om dat te vieren, dat merk je aan alles. Het is dan echt druk bij de Klaagmuur en mensen bidden, zingen en dansen dat het een lieve lust is. Zelf kregen wij uitleg over de sabbat, van 2 jonge mannen, die een aantal jaar geleden ervoor gekozen hebben om vanuit Nederland naar Israël te gaan. Zij gaven uitleg over de sjabbat, het hoe en het waarom van de verschillende rituelen. De zaterdag is best wel lastig. Veel ligt er stil vanwege de Sabbat. De Israëlische bussen rijden niet en Joodse winkels zijn dicht. De zaterdag werd ook onze rustdag, Janny en Jan waren beide niet fit genoeg om veel te ondernemen. Op kerstavond zijn Tineke en Janny nog naar Christ Church gegaan. Deze kerk ligt in de oude stad. Op zondagmorgen zijn zij ook daar naar de kerstdienst geweest. In het weekend hebben we ook nog de Olijfberg en de Knesset, het Israëlische parlement bezocht.
