Baanbrekers Heidi en Bert & Betsy bloggen over wat ze meemaken in Israël
Ook geïnteresseerd in een project in het Midden-Oosten? Je kan voor korte of langere tijd aan de slag. Bekijk de mogelijkheden die we bieden of kom naar de eerstvolgende informatieavond. Like ons op facebook, abonneer je op onze nieuwsbrief of hou deze site in de gaten voor meer informatie daarover.
Heidi
VRIJ | 30 september
Dit was voor mij de datum dat ik in het vliegtuig naar Israël stapte. De dagen die volgden waren shabbat, het ‘Rosj Hasjana – het Joodse Nieuwjaar’, ‘Jom Kipoer – de Grote Verzoendag’ en het ‘Loofhuttenfeest – Soekot’, waarin ik voornamelijk vrij was en kon acclimatiseren. Ik heb in die dagen met de groep de stad en delen van het land verkend. Op bepaalde plekken de geschiedenis gehoord, met de Bijbel in de hand!
WOE | 5 oktober
Vandaag maakte ik kennis met mijn werkplek het ‘Domari centrum’ en ontmoette ik Amoun, de vrouw die dit centrum eind 1999 heeft opgericht. Wat een krachtige vrouw en wat een liefde voor haar werk en de mensen. Ze is als een moeder voor haar volk, maar daardoor zijn haar zorgen groot. Het ‘Domari centrum’ is er voor de ‘Dom-mensen’ alias ‘de zigeuners’ die veelal in Noordoost-Jeruzalem wonen. Zij vormen een etnische minderheid en worden zowel door de Joden als de Arabieren niet erkend als volk. Hun spreektaal is hun eigen ‘Dom-taal’ of Arabisch. Veel ouderen zijn analfabeet waardoor de ontwikkelingen langzaam gaan. Om die reden is het centrum opgericht, de kinderen een beter toekomstperspectief te bieden en een plaats binnen de samenleving. Het is bijzonder om hen te leren kennen en hen te dienen uit de liefde van God.
MA | 7 november
Ik ben nu alweer een maand in Jeruzalem. In het begin was ik druk bezig mijn weg te vinden in de stad, het Domari centrum en met de mensen. Langzaamaan ontvouwde zich Gods weg voor mij en mocht ik zien dat ik van grote waarde ben binnen het centrum. Ik doe veel administratief werk en ik ben tussendoor bezig met het schrijven van een kookboek, wat een stukje cultuur en historie van het Domarivolk weergeeft. Ook om op die manier aandacht te creëren voor de etnische minderheid en hun strijd om acceptatie en een plek in de samenleving. Wekelijks is er een kookcursus voor de vrouwen en iedere dag komt er een dame die werkzaam is in het naaiatelier. Kinderen vanuit de omgeving komen voor bijles naar het centrum. Er is een leraar die zich vooral op de oudere kinderen richt en ik mag de jongere kinderen Engelse les en veel liefde geven. Fantastisch om te doen! ?
“Hij heeft u, mens, bekendgemaakt wat goed is en wat de HEERE van u vraagt: niets anders dan recht te doen,
goedertierenheid lief te hebben en ootmoedig te wandelen met uw God.” Micha 6:8 (HSV)
Bert & Betsie
Lieve mensen,
we hebben weer veel meegemaakt. We vinden het niet zo gemakkelijk om jullie deelgenoot te maken van onze ervaringen in de afgelopen maand. Waar moeten we beginnen? Wat vinden jullie interessant? We hebben weer zoveel nieuwe ervaringen, in een behoorlijk andere wereld, en dat 24 uur per dag. Wat we in ieder geval, ook wel tot onze verbazing, met jullie willen delen is dat we Nederland nog geen seconde gemist hebben. Echt waar. Zo slokt dit andere leven ons op. We lezen de Jerusalem Post en de Haaretz en allerlei websites om te weten wat er hier allemaal speelt. Nu is iedereen hier bezig met Trump, met wat zijn verkiezing betekent voor Israël en het Midden-Oosten. Wat een fascinerende ervaring tot nu toe om hier te zijn, en dat al weken lang. In een zeer bijzondere stad, waar we veel bijzondere en vriendelijke mensen tegenkomen, spreken en ontmoeten. Maar ook de stad waar de tegenstellingen tussen volken en religies op zijn scherpst aanwezig zijn en ook zo door ons ervaren worden. Daar ontkomen we eenvoudigweg niet aan. We doen oprecht ons best om daar, als christenen, verstandig en met wijsheid mee om te gaan en zowel met Joden, Arabieren als met christenen goede contacten te onderhouden.
Sjabbat
Hoe gaat de sabbat hier in zijn werk. Voorbeeld: zo maar een zaterdag. Het openbare leven in Jeruzalem ligt nagenoeg stil. Er rijden geen bussen en trams, alle openbare gebouwen zijn gesloten en de winkels zijn dicht. God zei ooit dat je op de zevende dag moet “kappen”. Met je werk, met alles wat je afleidt van de Eeuwige. En dat is ook wat Sabbat letterlijk betekent. Dus hebben we die dag in een park gezeten, direct bij ons huis. Boek gelezen, leuke gesprekken gehad met een Israëlisch-Duits echtpaar. Nagedacht over het leven en ons bestaan hier. En van de zon en een heerlijke temperatuur genoten. De boel de boel gelaten. Daarna nog even naar de Jaffapoort geweest, kwartiertje lopen, waar we ons gelaafd hebben met granaatappelsap en ijskoffie. Uiteraard op deze dag wel bij een Arabier.
Veiligheid
Wat latent in ons leven ook is gaan meespelen is de veiligheidssituatie hier. Elke Israëlische militair heeft altijd zijn wapen bij zich. Voor de veiligheid zijn er heel veel militairen op straat. Heel veel vuurwapens dus in het openbare leven van alledag. Toch gebeuren er nauwelijks ongelukken of is er sprake van oneigenlijk gebruik van de wapens, zo is ons verteld. Het geeft ook wel een veilig idee als we in de bus of de tram zitten en er rijden enkele militairen mee. Want niemand hier op straat sluit uit dat er zomaar weer iets gewelddadigs kan plaatsgrijpen. Vooral in de buurt rond de Damascuspoort, die bij het Arabische deel van de oude stad ligt, zijn nogal wat incidenten. Aan de vooravond van Grote Verzoendag werd een Palestijn doodgeschoten in de wijk die direct naast ons huis ligt. Hij bekogelde de politie met molotovcocktails. De situatie liep vervolgens uit de hand. Dus als we tegenwoordig geknal horen, is de vraag steevast of we vuurwerk horen of dat er wordt geschoten. Bij de begrafenis van Peres hingen er zeppelins in de lucht met ultrascherpe camera’s en zo nu en dan zien we ook drones overkomen. De afgelopen dagen hebben we drie keer meegemaakt dat er een verdacht pakketje werd aangetroffen en de politie zo’n vondst uiterst serieus neemt, straten afsluit en speciale eenheden laat onderzoeken wat er aan de hand is. Toch hebben we ons nog geen moment onveilig gevoeld. Dit hoort allemaal bij het leven van alledag hier.
Hoe is het in ALEH?
Het is de instelling waar we werken in ons klasje met zwaar lichamelijk en geestelijk gehandicapte kinderen. De oudste is dertien, de jongste tien. We worden steeds meer bij de zorg en, wat heet, het onderwijs betrokken. Er zijn steeds meer momenten dat we een beetje contact met de kinderen hebben. Er is inmiddels ook een beetje herkenning. Maar we tellen deze zegeningen toch maar in seconden. Wat hebben wij een bewondering gekregen voor al die onvermoeibare mensen die elke dag opnieuw op zoek gaan naar mogelijkheden en kwaliteiten, die deze zo moeilijk bereikbare kinderen toch zouden kunnen hebben. Vooral door veel te herhalen is er de hoop dat er mogelijk toch iets tot hen doordringt en blijft hangen. Elke dag horen ze welke dag het is. Hier in Israël tèllen we de dagen. Woensdag is de vierde dag, dus worden vier gele balletjes op klittenband op een plankje de kinderen voorgehouden. Het plankje raken ze aan, aan het materiaal en aan het aantal balletjes herkennen ze de dag. Er wordt gesnoezeld, met muziek, licht en geluid. We knutselen met ze op een heel basale manier. Er wordt veel geknuffeld. De fysiotherapeut geeft meerdere keren per week elk kind een behandeling. Niemand van de kinderen heeft gezonde benen of armen om goed te kunnen bewegen, ze krijgen allemaal steun via spalken en een brace. Maar er zijn wel ingenieuze toestellen waarmee ze toch een beetje kunnen lopen of een tijdje rechtop kunnen staan. Wat de nadelen van altijd maar zitten of liggen een beetje opheft. Donderdag 13 oktober hebben we de kinderen de stad in genomen, lekker buiten, in de zon hebben we een morgen met ze gewandeld. Vijftien rolstoelen en allemaal in de tram naar de Joodse markt aan de Jaffastraat.
Ons Shoa-echtpaar
Het echtpaar dat de oorlog zo wonderbaarlijk overleefd heeft. Op 17 november zijn we weer naar ze toe gegaan. We bezoeken ze regelmatig, eerst elke twee weken, nu bijna elke week. We genieten allemaal van deze zeer bijzondere gesprekken. Betsie was aan de praat met de mevrouw, die twee jaar in Auschwitz gezeten heeft. Haar man vertelde ons een vorige keer dat ze daarover nog nooit iets aan haar kinderen had verteld. Toch begon ze Betsie te vertellen over Auschwitz: hoe kinderen vergast werden (ze moesten zingen van de Duitsers bij het betreden van de gaskamers) en hoe zij, onze gesprekspartner van 92, de dodenmars doorstaan heeft, toen de Russen Auschwitz dreigden te bevrijden en de Nazi’s alle kampslachtoffers gedurende vier dagen en vier nachten naar een ander kamp hebben laten lopen. Met daarbij heel veel dodelijke slachtoffers, die de tocht niet overleefden. Soms vertel je kennelijk meer tegen relatief onbekenden, zoals wij die daar nu regelmatig komen, dan aan je eigen geliefden. Wat komen die verhalen, die we allemaal kennen, dan opeens verschrikkelijk dichtbij. Terwijl ons echtpaar al in 1946 een nieuw bestaan in Palestina is gaan opbouwen. Wat een impact heeft die vervloekte oorlog dan gehad als het in zoveel gesprekken met hen, nu!!, nog steeds over die oorlog gaat en over wat ze toen meegemaakt hebben.
Onlangs ook nog weer naar Yad Vashem geweest, voor de tweede keer al. Het museum dat alles wat de nazi’s aangericht hebben tegen de Joden, levendig wil houden. Wat een klus was het opnieuw voor ons om een dergelijk museum te bezoeken. We zijn er vorig jaar ook geweest. Wat een verdriet, wat een leed! Wat een duivels regime is er bezig geweest om het Joodse volk uit te roeien. Het is hen niet gelukt. Daar moeten we regelmatig aan denken als we op bezoek zijn bij ons Shoa-echtpaar.
Bruiloft
Ook bijzonder om te melden: op 10 november zijn we in Bne Brak op de bruiloft geweest van één van de Joodse medewerkers, die dagelijks als fysiotherapeute bezig is met de kinderen uit ons klasje in ALEH. We waren aangenaam verrast en we voelden ons zeer vereerd met de uitnodiging. Het werd een typisch Joods-traditionele bruiloft. Met de mannen bij de mannen en de vrouwen bij de vrouwen.
We zijn druk bezig geweest om ons vooraf voor te stellen hoe zo’n feest gestalte krijgt en hoe wij als gasten goed zouden kunnen inspelen op de wijze, waarop hier een dergelijk feest gevierd wordt. We zijn ook maar te rade gegaan bij ons Shoa-echtpaar, dat ons heel waardevolle adviezen heeft gegeven. Bert was die avond de enige seculier geklede man tussen alle zwarte jassen en hoeden. Hij voelde zich heel warm ontvangen en heeft even vrolijk meegedanst rond de op de schouders gehesen bruidegom. Betsie vierde het feest, met een aantal collega’s van Aleh, bij allemaal blijde vrouwen in aanwezigheid van de bruid.
Hoe gaat het met ons?
We hebben een redelijk druk bestaan hier en we hebben opeens weer dagelijkse verplichtingen. In de stad die voor ons zoveel meer dan zomaar een stad is. We worden weer ergens verwacht en onze verplichtingen zijn allerminst vrijblijvend. We hebben al heel vaak kunnen vertellen wat ons hier brengt en wat ons beweegt. Straks, als we terug zijn, gaan we maar opnieuw met pensioen, zullen we maar zeggen.
Tenslotte
We hopen dat het goed gaat met een ieder die dit verslag leest. Dank voor uw aandacht. Sterkte, vreugde, gezondheid en de zegen van God in uw leven toegewenst. Het ga jullie goed!!!
Bert & Betsie,
Jeruzalem, 18 november 2016
