Voor werk of vakantie was ik regelmatig in Israël. Een fascinerend land en volk en eerlijk gezegd kende ik het goed. Ik wist precies hoe het zat; wie gelijk had en wie niet. Ik had zelfs verschillende oplossingen voor het conflict. Totdat ik zelf in Jeruzalem ging wonen met mijn gezin. De kinderen gingen naar school, mijn vrouw en ik aan het werk, de boodschappen deden we op de markt. Onze buren werden vrienden en al snel realiseerde ik me dat ik er helemaal niets van begreep.
Een 4000 jaar durende familieruzie
Hoe meer mensen ik leerde kennen, hoe meer plekken ik bezocht, hoe ingewikkelder het probleem zich voordeed. Het was ooit zo duidelijk voor me, maar in de zes jaar dat we in het Midden-Oosten woonden en werkten, zagen we hoe diep geworteld de trauma’s aan de Israëlische kant én aan de Arabische kant zijn. En hoe dit heeft geleid tot een enorm complexe en gespannen situatie, zoals we ook nu weer zien.
Polarisatie
“Voor wie ben je? Voor de Joden? Of voor de Palestijnen?”, vroegen de nieuwe klasgenoten aan mijn zoon op de eerste schooldag. Het was 2014, ook toen woedde er oorlog in Gaza, en we woonden nog maar net in Jeruzalem. En tien jaar later lijkt deze polarisatie over het conflict wereldwijd te zijn. Belangrijke staatshoofden, gerenommeerde leiders, ervaren journalisten en jonge TikTokkers – iedereen heeft er iets over te zeggen en lijkt je te dwingen een keuze te maken. Voor wie ben je? Jood of Palestijn? Wat ik bij mezelf merkte is dat als ik voor de ene partij koos, ik tegen de andere partij moest zijn. Erger nog, ik moest ze als vijand gaan zien. En helaas doet de media hier van harte aan mee. Woorden als ‘beesten’, ‘terroristen’, en ‘bezetters’ maken dat we die ene partij ontmenselijken en daarmee aan hun trauma voorbijlopen.
“Trauma op trauma. Verdriet op verdriet. Niemand lijkt los te komen van deze familieruzie.”
Familieruzie
Ongeveer 4000 jaar geleden kreeg Abraham twee zonen: Ismaël en Izaäk. De oudste, Ismaël, werd de vader van de Arabieren en Palestijnen. En Jacob, die later Israël heette, werd de vader van de Joden. Ismaël en Izaäk waren jong toen de ruzie tussen de halfbroers begon. Een familieruzie die doorgaat tot de dag van vandaag.
De begraafplaats van hun vader is een tekenend voorbeeld. Samen begroeven ze Abraham (Genesis 25:9) in Hebron. Op diezelfde plek in Hebron staat vandaag een synagoge voor de kinderen van Israël en een moskee voor de kinderen van Ismaël. Eeuwenlang liepen de spanningen op tussen de broers en hun nageslacht. Zo ook op 7 oktober 2023. Joodse vrienden van ons vertellen over de bloedige terroristische aanslag van Hamas die dag. Hun zoon is nu in Gaza en dient in het leger. De huidige oorlog zien ze met angst tegemoet en met noodzaak om hun bestaansrecht veilig te stellen. Andere vrienden van ons, Palestijnse christenen, zijn ook in Gaza. Ze vertellen wat zij nu meemaken en hoe een onschuldige vrouw en haar dochter werden gedood door het Israëlische leger. Trauma op trauma. Verdriet op verdriet. Niemand lijkt los te komen van deze familieruzie.
Hoop
En toch is er hoop. Zo ken ik David Zadok, een Messiasbelijdende voorganger. David zegt: “Ik probeer de liefde van Christus in woord en daad te laten zien. Maar het is niet makkelijk. Toen ik de beelden zag van wat Hamas-terroristen met onschuldige mensen hadden gedaan, zo bruut, zo wreed, wilde ik, als ex-majoor, als Israëli, als Joods persoon, wraak en vergelding. Zo hard mogelijk. Het heeft me tijd gekost om in te zien dat Christus ons heeft bevolen – niet gevraagd, maar bevolen – om onze vijanden lief te hebben.”
Aan de andere kant horen we van Mosab Hassan Yousef, een ex-Hamas strijder die nu christen is. Hij zegt: “Ik wil de Joden laten weten dat er hoop is. Als ik, de zoon van de oprichter van Hamas – opgevoed en opgeleid met als doel om Israël te vernietigen – tot een keerpunt ben gekomen en nu Joden van harte liefheb, dan is er inderdaad hoop.’’
“Als ik naar Jezus kijk en Hem volg, dan kan ik niet anders dan liefhebben.”
En zo zijn er gelukkig veel voorbeelden te noemen, van mensen in Gaza en Israël, die vrede willen. Ze verlangen ernaar om gewoon met elkaar om te kunnen gaan en een toekomst op te bouwen, persoonlijk, voor hun kinderen, voor hun volken, voor het land. David en Mosab, zonen van Israël en Ismael geven ons het voorbeeld. Laten we dat voorbeeld uitdragen en alle zonen en dochters van Abraham liefhebben.
Liefhebben
Als ik naar Jezus kijk en Hem volg, dan kan ik niet anders dan liefhebben. Dat is niet altijd simpel, maar wel duidelijk. Toen Jezus op aarde leefde waren er grote spanningen in Israël. Zo’n 2000 Joden werden gekruisigd door de Romeinen (zie Flavius Josephus). Niet lang na de kruisiging en opstanding van de Here Jezus werd Jeruzalem verwoest en werden alle Joden verbannen uit Jeruzalem en Israël. Ik weet zeker dat dezelfde vraag in Jezus’ tijd ook leefde. Voor wie ben je? Maar Jezus zei en gebood: “Heb je vijanden lief.” (Mattheüs 5:43) Hij gaat zelfs nog verder: “En bidt voor wie u vervolgen.” (vers 44).
Als wij Jezus willen volgen dan kunnen we niet anders dan hetzelfde doen. In eenheid samenkomen door Jood en Arabier lief te hebben, te dienen en voor hen te bidden.
Dit artikel van Nem-directeur David Verboom verscheen ook in het NEM-magazine.
